Eğer bütçeniz küçük hedefleriniz büyükse ve hedeflerinize ulaşmakta kararlıysanız tek yapmanız gereken yaratıcılığınızı kullanmak. Nasıl mı? işte tamda bu soruda Gerilla Pazarlama devreye giriyor. Gerilla pazarlama, mümkün olan en küçük bütçeyle, geleneksel araçların yaratacağı etkinin üstüne çıkan bir etki yaratacak pazarlama yöntemlerini bulmak ve uygulamak şeklinde tanımlanabilir. Geleneksel pazarlamayla her ne kadar amaçlar aynı olsa da, Gerilla pazarlama geleneksel pazarlama ile araçlarda ayrılıyor.
Geleneksel pazarlama ile Gerilla pazarlamanın arasındaki farkları sunumumda verdiğim için ikinci kez burada belirtmeyeceğim. Fakat sunumun daha da anlaşılır olması için makaleme sunumumla paralel devam edeceğim.
“Bir varmış bir yokmuş…” u görenler seyit burada da mı masal sitesinin reklamını yapıyorsun diyeceksiniz ama korkmayın. Bu masal değil gerçek bir hikaye. Hayal edin ufacık bir mobilya dükkanınız var. Rakiplerinize göre pazar payınız çok az. Bütçeniz ufak, rekabet gücünüz yok. Bir gün hemen yanınızdaki binadaki rakip firma bir levha assa ve kocaman yazıyla “%60 indirim” diye yazsa. Onu gören diğer yandaki rakipte ona inat “%70 indirim” diye yazsa ne yapacaksınız? %80 indirim mi yazacaksınız sizde? Bu hiç akıllıca olmaz. Sizin etiniz ne budunuz ne ki onlarla fiyatta rekabet yapacaksınız? İşte yaratıcılığı kullanmanın tam zamanı. Sizin durumunuzdaki başka bir zeki işletmeci ne yapmış biliyor musunuz peki? Gitmiş kocaman bir levha hazırlatmış ve getirmiş dükkanın üstüne takmış. Levhada şu yazıyormuş “Ana Giriş”

Diğer gerilla pazarlama örneklerine geçmeden önce şunu belirteyim. Burada yayınladığım sunumumda bazı efektler ve gerilla pazarlamaya örneklerinden oluşan reklam videoları yok. Sunumumun orijinal halini siteme upload ettim ve linkini makalemin sonunda vereceğim. Dileyenler sunumumu buradan izleyebilir dileyenler ise dosyaları bilgisayarına indirebilir.

Scottex adlı kağıt havlu üreticisi, kağıt havlularının ne kadar dayanıklı olduğunu anlatan bir mektup yazmış ve ünlü restoranlara göndermiş. Ama işin ilginç tarafı mektubun zarfı ve metnin yazıldığı kağıt scottex’in kendi kağıt havluları. Kanıt elinizin altında değil mi?

Yogen Fruz isimli yoğurt üreticisi firma ise sokaktaki sütunlara ve billboardlara bikiniler giydirmiş ve altlarına birer not yazmış. “Erkeklerin baktığı bikiniler değildir, formunuzu koruyun!”

Pringles’in yaptığı gerilla pazarlama uygulamasında görülmeye değer. Şehirdeki taksilerin bagaj kapaklarına ağzını açmış insan resimleri yapıştırmış ve arka sileceklere ise bir tane pringles adlı cips takmış. Arka silecek hareket edince cips resimdeki adamın ağzına doğru geliyor.

Sebamed ise sivilce önleyici sabunları için bir reklam afişi hazırlatıyor ve bu afişi pürüzlü duvarlara astırıyor. Afiş asıldıktan sonrada üzerine biraz basılıyor ve afişteki bayanın cildinin pütürlü gibi görünmesi sağlanıyor. Sivilce önleyici bir sabun başka nasıl anlatılabilir?

İspanyadaki futbol kanalı ESPN ise izleyici kitlesini oluşturan erkekler için mükemmel bir fikir geliştiriyor. Pisuarlara bir futbol kalesi yerleştiriyor ve üstede bir yazı yazıyor “Futbol en iyi ESPN’de izlenir”.

Koleston ise ürettiği saç boyalarının doğal renklerden oluştuğunu şu yolla anlatmış. Hazırladığı reklam panolarını bayan şeklinde kesmiş. Doğal saç renkleri ancak böyle anlatılabilirdi.

Lipton çay markası ise bahçelerdeki ağaçları çay fincanı şeklinde budamış ve bu çay fincanlarından Lipton yazan poşet çayları sarkıtmış.

İngiltere’de bir ütü servisi otobüs duraklarına verdiği reklam afişlerini buruşuk şekilde takmış. Karşıdan bakıldığında kırışık bir gömlek gibi görünen reklam afişi güzel bir gerilla pazarlama uygulaması.

Ünlü otomobil üreticisi Nissan yeni ürettiği aracını sokaklara park etmiş ve aracın yanlarında birsürü gözler koymuş. verilmek istenen mesaj belli “Gözleriniz bu araçta kalacak”.

Perlodent ve Coca Cola’nın güzel bir gerilla pazarlama uygulaması. Kola makinasına paranızı attınız ve kolanızı aldınız. Kolanızın kapağını açmak için bakıyorsunuz ki makinan altında bir bayan resminin ağzına yerleştirilmiş açacak. Bu bayanın dişleri de çok sağlam baksanıza kola kapağını bile açıyor. Güçlü dişler için perlodent kullanın.

Newyork’ta bir sürü insan yüzlerine dayak yemişler gibi görünmeleri için makyaj yapılıyor ve sokaklara yollanıyor. Bu insanların t-shirtlerinde şu yazı yazıyor “Rocky geri döndü!”

Sinemaya gidenler lavabolara gittiklerinde bakıyorlar ki bir kabinin altından kan geliyor. Koşarak güvenliğe haber veriyorlar. Kabin açıldığında yerde bir yazı ” Kill Bill 26 Mart saat 11:00′de”.

Sigara odalarının tavanına asılan bu resim ise sigara içen insanların tavana baktıklarında kendilerini mezarda gibi hissetmelerini sağlıyor. Sosyal içerikli bir gerilla pazarlama örneği “Sigara Öldürür!”

Hindistan’da uygulanan bir gerilla pazarlama uygulamasında pazardaki portakalların üzerine etiketler yapıştırılıyor. Ve portakal almaya gelen bayanlar portakalları seçerken şu yazıyı okuyorlar “Göğüslerinizi de böyle kontrol ediyor musun? Kanser hastaları yardım derneği”

Amerika’da otoparklarda uygulanan bu uygulamada ise engelli araç bölümüne şu yazı yazılıyor “Her 48 saniyede bir alkollü sürücü, birilerinin sakatlanmasına yol açıyor!”

Yine Amerika’da uygulanan bu gerilla pazarlama örneğinde ise okul yakınlara park etmiş araçların ön camlarına asılan resimler ile sürücüleri Okul yakınlarında hız yapmayın mesajı veriliyor.

İspanya’da yaya ölümlerinin had safhada olduğu bir yaya geçidine, o yaya geçidinden geçerken hayatı kaybedenlerin isimleri yerlere yazılarak bir anıt yapılıyor.

Kızıl Haç’ın bu gerilla pazarlama örneğinde ise hazırlanan şehrin bazı bölümlerinin afetlerdeki hallerini anlatan resimler yapıştırılarak insanlara şu mesaj veriliyor “Böyle olmadan sende yardım et!”

Benim çok hoşuma giden bir gerilla pazarlama uygulaması. İlk alışveriş merkezlerinin otomatik kapılarına yapıştırılan topa vuran çocuk resmi ilk başta normal olarak gelebilir. Fakat kapı açılınca görülüyor ki çocuğun ayağı ayrılıyor. Her yıl 100 milyon çocuğun mayınlara basmasından dolayı sakatlandığını anlatan bu uygulamayı Landmine adlı sivil toplum örgütü yapıyor.

National Geographic şişelere doldurduğu içme sularını ünlü sanatçılara, yazarlara ve siyasetçilere yollayarak dünya sularının kirlendiğine dikkat çekmek istiyor.

Örneklerde görüldüğü gibi Gerilla Pazarlama yaratıcılık işidir. Bütçeleri küçük hayalleri küçük işletmeler için vazgeçilmez bir stratejidir.Gerilla pazarlamayı sadece küçük işletmeler değil görüldüğü gibi büyük işletmelerde kullanabilir. Gerilla pazarlama aynı zamanda bir “yıpratma” stratejisidir. Bir çok geleneksel pazarlama stratejilerinden daha çok etkinlik sağlar.

Sunumun Orijinal Halini İndir

Öyle ya bu fakülteden mezun olan biri muhasebede, pazarlamada, yöneticilikte, finansmanda uzman biri (!). Bir şirketin başına geçip işleri tıkır tıkır yürütmesi lazım. 4 senesini verdi bu insan birde yönetemeyecek mi?

Bugün İİBF mezunlarına bakıyorumda, mezun olduktan sonra dil kurslarının, bilgisayarlı muhasebe kurslarının, dış ticaret kurslarının kapılarını aşındırıyorlar. Bu insanlara 4 sene boyunca ne öğretildi peki? Bu insanlara bunlar öğretildi de bunlar mı anlamadı. Eğer anlamadılarsa nasıl mezun oldular?

Biz İİBF’lilere teorikten başka bir şey öğretilmedi. Weber’e göre şu şöyle , Varyans şöyle hesaplanır, Örnekleme şöyle yapılır, Bilançoda şu kalemler yer alır…vs.Ben bunların öğretilmesine kesinlikle karşı değilim. Teorik bilgi elbette önemlidir. Fakat asıl olan pratiktir. İşletmeci yetiştiren bir fakültede ingilizce ders saatleri azaltılıyor, bilgisayarlı muhasebe seçmeli ders olarak gösteriliyor, idari hukuk dersine hiç yer verilmiyor ve 15 sene gösterilen türk dili ve tarih dersleri inatla müfredata koyuluyorsa burda bir sıkıntı var.

Yanlış anlaşılmasın Türk Dili ve Tarih dersleri elbette önemlidir. Ama sorun şu: bu dersler ilkokuldan beri okutuluyor ve öğrenci öss’de bu derslerden sınava giriyor ve bunları yaparak üniversiteyi kazanıyor. Yani öğrenci bu dersleri zaten biliyor. Biliyor ki üniversite okumaya hak kazanıyor. Üniversitede okutulan bu dersler öğrenciye ilkokuldan beri detaylıca anlatılıyor. Üniversitede ise bu dersler daha yüzeysel anlatılıyor.

Fakat ingilizce için aynı şeyi söyleyemeyeceğim. Tamam ingilizce dersi de ilkokuldan beri okutuluyor. Fakat öğrencinin üniversiteyi kazanması için ingilizce bir şart değil. Bilende geliyor bilmeyende. Doğal olarak bu dersin üniversitede okutulması çok normal.

Günümüzde iyi bir işletmeci olmanın olmazsa olmaz şartı yabancı dil. Normal şartlarda bir işletme mezunun ileri seviyede ingilizce bilmesi bunun yanında da 2. bir dili orta seviyede bilmesi lazımdır. Fakat mezun olan işletmecilere bakıyorum da çoğu ingilizcenin “i” sinden bir haber… İşletmeci yetiştiren bir fakülte neden bu olmazsa olmaz şartı yerine getirmiyor…

Deniliyorki eğitim sistemi en alt kademeden itibaren bozuk, komple düzeltilmesi lazım. Tamam bu adam ilkokulda, lisede ingilizce öğrenemediyse sen öğret. Benden öncekiler öğretmemiş ben neden öğreteyim diyorsun. Ama senden öncekiler Türk Dili ve Tarih derslerini öğretmiş sen neden birdaha öğretiyorsun.(Sadece üniversite öğrencilerinin değil tüm öğrencilerin Türk dili ve Tarihi dört dörtlük öğrendikleride bir yalandır neyse bu konuya hiç girmeyeyim. Ama en azından üniversiteye gelen öğrenci bu dersleri ingilizceden daha çok biliyor.)

Neyse sadece ingilizce yeterince öğretmiyor diye bir kurumu yerden yere vurmayalım Kursa, yurt dışına falan gider öğreniriz ingilizceyi.Ee ama ETA diye , SPSS diye bir program var, ileride kullanmak zorundayız bunları. Girdiğimiz sınavlarda Anayasa hukuku soruları çıkıyor önümüze, böyle bir dersimiz varda ben mi bilmiyorum? Hani bizden İdari Hakim oluyordu, İdari hukuku bilmiyoruz ki…

İİBF sağolsun temelleri atıyor, kalıpları çakıyor daha beton dökmeden kat çıkmadan bu bir bina artık diyor ve belgesini verip mezun ediyor. Betonu dökmeyi, kat çıkmayı, duvar örmeyi ve içini yapmayıda sana bırakıyorum diyor ve çekip gidiyor. Ya bari duvar örmeye kadar gelseydin. En azından bir işe yarardır…

“Öğrenci kendini geliştirmeli, öğrenci istemeli ve çabalamalı, herşey öğrencinin kendinde biter”. Bu sözlere diyebileceğim birşey yok eyvallah doğru sözler. Fakat sen öğrenciye asıl olanları vermeden bunu dersen öğrenciye zaman kaybettirirsin, bazısının şevkini kırarsın, kimisinide nefret ettirirsin… Sen sana düşeni yap gerisi öğrencinin keyfine kalmıştır. Dileyen iyi bir iş sahibi olur dileyen ekmeğe muhtaç olur. Senin üzerinde vebal olmaz. Sen yapabileceğin herşeyi yapmışındır çünkü.

Anlaşılan şu ki iyi bir işletmeci olmak için bize gereken minimum zaman 4+2 yıl. Bu mesleğin 4 yıl teorik 2 yıl pratik eğitim yılı var. Bu 2 senelik eğitim yılının maddi külfetide cabası… Belkide bu 4 senelik teorik eğitim için harcadığımız paranın daha fazlasını harcayacağız.Nediyeyim Allah içimizdeki eğitim şevkini kırmasın, Allah biran evvel işletmeci olmamızı nasip eylesin…

Selametle…